Hoogbegaafd-zijn is geen titel zoals Baron dat wel is

Eigenlijk is alles al gezegd in de titel. Hoogbegaafd ben je als je een IQ-score hebt bij de top 2%, van een grote groep zoals alle Nederlanders.

Er zijn twee manieren om om te gaan met de term ‘hoogbegaafd’. Je kunt deze term zelf invullen met betekenis en vervolgens rondkijken wie daaraan voldoet. Dat doen wetenschappers vaak. Zij ontleden het woord en komen tot conclusies. En ze vergeten even waar het woord vandaan komt. Dat komt wel goed uit want als wetenschapper kun je niets proclameren als je de eerste zin accepteert. Dat is te simpel en je krijgt er geen aandacht mee. Gelukkig voor wetenschappers is er weinig weerwerk tegen het eigen bedenken want die insteek is gebruikelijk voor vele diagnose-ideeën. Zoals autisme of ADHD waarbij de bedenker bepaalt waaraan de autist of ADHD-er moet voldoen. Maar dat werkt niet zo bij hoogbegaafdheid. Dat is al een specifieke groep met een eigen bepaling: de top 2% scoorders op een IQ-test.

Wat de insteek van wetenschappers zou moeten zijn is dit vastzetten en vervolgens kijken wie tot die specifieke groep behoort. Waarbij ook wordt uitgegaan dat de hoogste score die iemand haalt zijn/haar werkelijke IQ-score is. De uitdaging is om dan een representatieve groep samen te stellen van de hele groep hoogbegaafden. Deze groep kun je dan bestuderen en daaruit kun je als wetenschapper conclusies trekken, wat hoogbegaafd-zijn is en wat niet. In deze zoektocht moeten nieuwe woorden en nieuwe inzichten verworven worden (een mooie tijdvergende taak) die wellicht een bijdrage kunnen leveren aan verbetering van ons algemene mensbeeld.

De beste insteek voor niet-wetenschappers zoals de meesten van ons is simpel en goed zelf te doen. Iedereen die het woord voor het eerst hoort krijgt daar een gevoel bij van de betekenis. Zoals bij de meeste woorden die je voor het eerst hoort, klopt jouw gevoel daarbij niet of niet helemaal. Er zijn verschillen die langzaam opgelost worden door uitleg en gebruik van het nieuwe woord. Zo ook met hoogbegaafd-zijn. Begin bij je eerste betekenis en controleer dat met contact maken, bestuderen, van een andere hoogbegaafde. Die moet in jouw betekenis van het woord passen en als dat niet past dan moet je jouw betekenis aanpassen want die klopt dus niet. Die andere hoogbegaafde past er niet in. Na contact en bestudering van vele hoogbegaafden, het liefst zo divers mogelijk, kom je vanzelf uit op de echte betekenis van het hoogbegaafd-zijn. En dat zal je zeker verrassen.

Binnen Mensa en andere groepen hoogbegaafden heb ik zeer vaak mijn betekenis moeten aanpassen aan de werkelijkheid. Zoals zo vaak begon ook ik met mijzelf als hoogbegaafde, om te definiëren wat een hoogbegaafde is. Dat is niet erg maar logisch want dit moet ieder voor zich, naar ondervinding duidelijk krijgen voor zichzelf. Er is niets waar dit onderwezen wordt en er is geen plek waar je sneller deze term onder de knie kunt krijgen. Dus moet iedereen het voor zichzelf opnieuw uitvinden. Misschien is de definitie, ontworpen door Maud van Thiel, een mooie start waarbij jijzelf de details nog veel verder moet inkleuren.

De juiste insteek, de groep bestaat en die moet je zelf ontdekken en leren begrijpen, is vermoeiend en kost veel tijd en energie. Veel makkelijker is het om een wetenschapper te volgen en (meestal hem) maar te geloven. Maar weet wel dat je dan bedrogen uitkomt.

Waar is de wetenschapper die met de juiste insteek dit gaat onderzoeken en ons kan helpen met onze zoektocht naar onszelf? Want wat ik heb gezien bij andere hoogbegaafden, gaf mij meer zelfinzicht en bijbehorende mogelijkheden waarvoor ik dankbaar ben.

2018. Willem Wind

2 gedachten over “Hoogbegaafd-zijn is geen titel zoals Baron dat wel is”

  1. ” Daarom spreken we binnen Mensa liever over hoogintelligenten of HIQ’s. … Toch kunnen we niet om het woord hoogbegaafdheid heen, het is in zekere mate ingeburgerd.” Dit staat er op de website van Mensa.

    Wel, alleen al om zo’n zin heb ik geen zin bij Mensa te gaan. De essentie van hoogbegaafdheid is juist niet bij een groep gaan om ergens bij te horen tenzij je welzijn in direct gevaar is en niet zomaar iets aanvaarden omdat het “ingeburgerd” is. Verder steekt Mensa noch in het naar het schijnt mondige Nederland noch zoals te verwachten in het onderdanige Belgenland één poot uit om de wereld niet naar de verdoemenis te laten gaan. Dit gaat in tegen de geest van de oprichting ervan: “Hun oorspronkelijke doel was het verenigen van hoogintelligente mensen uit verscheidene vakgebieden om een hypothetische rondetafeldiscussie op gang te brengen rond wereldvrede en andere maatschappelijke onderwerpen en mogelijke oplossingen voor daaraan gerelateerde problemen te bedenken. Enquêtes, volksonderzoeken en opiniemetingen waren een trend en Berrill en Ware dachten een goede ijkgroep te vormen, een soort denktank voor de overheid. ” Wikipedia

  2. Ik snap jou niet, Willem. Als je IQ bij de hoogste 2 % is ben je “door consensus” hoogintelligent, en niet meer dan dat. Daar zijn de meeste experten het over eens. Hoogbegaafd zijn houdt meer in dan dat, zoals een grote creativiteit, kritische zin, veelzijdigheid, perfectionisme, inquisitiviteit, spontaan en autonoom “herdenken”, …

    Ofwel weet/besef je dat ofwel niet. Hoe dan ook, je zaait verwarring. En die is er al volop.

    https://mens-en-gezondheid.infonu.nl/diversen/116160-hoogbegaafd-of-hoogintelligent.html

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.