De 9-jarige doorlopende leerlijn

We weten allemaal wel dat de problemen met vooral hoogbegaafde leerlingen beginnen met opmerkingen als “ik verveel me zo” en “het is zo saai”. En we weten allemaal wel dat een hoogbegaafd kind makkelijk in 9 jaar de leerstof van het VWO onder de knie kan krijgen met het juiste aanbod van die leerstof. Daarnaast hebben ze dan nog voldoende tijd en energie om zichzelf te ontwikkelen, zaken uit te proberen en daardoor zichzelf goed te leren kennen. De snellere verwerking van de leerstof is hierin erg belangrijk.

Nu loop ik al meer dan 20 jaar mee en steeds merk ik dat scholen eigenlijk ook niets te bieden hebben want al het onderwijs is gericht op de 14-jarige doorlopende leerlijn. 8 jaar PO en 6 jaar VO. Een school kan dan nog een leerling iets laten versnellen maar dan houdt die route op. School kan ook verbreden en verdiepen maar vaak is dat voor een enkele leerling waardoor het veel werk en tijd kost waarbij de opbrengst onduidelijk is. Want de leerling moet nog steeds eenzelfde werk doen als de andere leerlingen wat saai en traag is voor een snelle denker. Eigenlijk is elke school hierin handelingsverlegen want wat kun je toch doen met een leerling die zich zo verveelt en alles saai vindt? En hierdoor zich steeds moeizamer ontwikkelt en niet-wenselijk gedrag gaat vertonen. Dat kan variƫren van zich helemaal terugtrekken en niet meer enthousiast te krijgen is tot aan druk of irritant gedrag dat weer leidt tot groepsirritatie en een leerkracht die meer bezig is met dat ene kind dan met alle andere leerlingen.

Het lijkt me dat dit anders kan. Geef scholen en leerkrachten tools in handen om adequaat om te gaan met snelle leerlingen. Een krachtige tool is dan een snellere leerlijn te gaan aanbieden naast de huidige en enigste leerlijn. Daarbij is met een extra doorlopende leerlijn goed mogelijk om jaarlijks te bekijken of een overstap naar de andere leerlijn, in overleg met ouders en leerling, niet beter is voor de leerling. Zo zijn scholen niet meer handelingsverlegen want er is een goed alternatief en dat biedt mogelijkheden voor de leerling en de school.

Een snellere leerlijn is makkelijk te implementeren. Een doorlopende leerlijn van 5 jaar voor het PO is makkelijk te ontwikkelen en in te voeren door scholen. Elk schoolbestuur moet dan minstens op 1 locatie deze leerlijn aan gaan bieden zodat voldoende leerlingen die hier nood aan hebben, kunnen worden geplaatst. Uit het verzorgingsgebied van een schoolbestuur moeten er dan minimaal 2,5% van alle kinderen hiervan gebruik gaan maken.

Hetzelfde geldt voor het VO. Een doorlopende leerlijn van 4 jaar op VWO-niveau is makkelijk te ontwikkelen en in te voeren. Elke VO-school wordt verplicht dit aan te bieden aan haar leerlingen. Ook hier kunnen leerlingen weer makkelijk overstappen op de andere leerlijn indien nodig en in overleg met de ouders en de leerling. En ook hier moet je rekening houden met een deelname van meer dan 2,5% van de leerlingen.

De Hogescholen en de Universiteiten dienen een extra opdracht te krijgen. Want zij krijgen per jaar samen meer dan 4000 studenten van jonge leeftijd voor de kiezen. Deze opleidingen kunnen een dergelijke groep goed begeleiden, hen prima onderwijs bieden en het liefst met een verkort programma laten afstuderen in de door de leerlingen gewenste richtingen. Hiervoor dienen de Hogescholen en de Universiteiten de opdracht krijgen van het ministerie en het hiervoor benodigde budget krijgen. Nu is hun opdracht beperkt tot het toelaten en begeleiden van zoveel mogelijk studenten en speelt intelligentie geen rol van betekenis.

Eenmaal iedereen gewend is aan deze manier van werken en dus ruimte geven aan snelle leerlingen, zie ik geen nadelen om dit niet te doen. De implementatie is vrij simpel want alles ligt in lijn met hoe alle nu gebeurt. De voordelen zijn wel duidelijk als je alleen maar kijkt naar de vele hoogbegaafde thuiszitters, de vele vele coaches die blijkbaar nu nodig zijn om een hoogbegaafd kind door school heen te loodsen en naar de vele hoogbegaafde uitvallers en hoogbegaafde leerlingen die met erg veel moeite, steun en stress hun MAVO-diploma bemachtigen. En dan hebben we het nog steeds over uitzonderlijk intelligentie kinderen. Nog een voordeel zijn de verminderde kosten qua hulp, qua onderwijstijd, qua jeugdhulp en qua latere GGZ-hulp. En een voordeel zie ik in verminderde kosten in bijstandsuitkeringen en verhoogde inkomsten voor de Overheid omdat goed opgeleide hoogbegaafde volwassenen een baan/werk hebben met een hoog inkomen. Nog een voordeel is dat veel meer hoogbegaafden, jong en oud, wat gelukkiger zullen zijn, wat meer levensgeluk zullen ervaren.

Ik heb lang nagedacht over eventuele nadelen en het enige dat ik kan bedenken is dat andere leerlingen maar vooral ouders jaloers kunnen zijn. Dat zou jammer zijn want ieder mens telt toch even hard mee? Hun kinderen maar ook onze hoogbegaafde kinderen. Of moeten we die opofferen omdat het anders zo zielig is voor de anderen. Dan kun je jezelf afvragen of je niet iets teveel empathisch vermogen hebt betoond.

Het lijkt mij een goed en haalbaar plan met veel voordelen en eigenlijk geen nadelen. Dus ik hoor graag van jou wat jij ziet als na- en voordelen van dit plan. En mocht je denken dat dit onhaalbaar is en blijft, roep ik in herinnering dat je zo ook dacht over het trouwen van 2 mannen of 2 vrouwen met elkaar. In mijn jeugd en later in tijd, was dat een belachelijk idee en nu is het gewoon.

Als wij dit willen, komt het er. Want ook wij zijn de maatschappij en die vormen we samen naar de toekomst toe.

Ik hoor graag van je,

Hartelijke groet, Willem Wind.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *